Van verouderde papiermolen naar moderne kartonfabriek

Na de economische crisis in 1847 - 1848 had men zich voornamelijk geconcentreerd op het uitbouwen van de boerderij. Als de papierhandel zich hernam bleken de machines van de papiermolen verouderd te zijn. Men was totaal niet meer concurrentieel t.o.v. machinaal papier. De economische toestand van artisanaal papier dwong de bedrijfsleiding zich op een andere manier te gaan diversifieren. In 1858 werd de stap gewaagd naar de kartonproductie. De papierschepkuipen werden nu ingezet voor de productie van karton.

De overstap op karton was een succes en in 1872 werd een kartonmechaniek aangeschaft zodat men kon overgaan op de productie van industrieel karton.

De machinale kartonproductie had een probleem geschept: het droogsysteem kon de productie niet volgen. In 1874 zal men dan de droogzaal en een op stoom gedreven droogsysteem bouwen. De drooginstallatie is uniek omdat deze kartonfabriek de enige was die te kampen had met plaatsgebrek. Andere kartonfabrieken gebruikte natuurlijke droogmethodes.

Foto: De kartonfabriek Winderickx in 1882 met de kartondroogzaal links v/d schouw

Als de nieuwe kartondrooginstallatie operationeel was stelde zich het probleem van opslag. Men had nood aan opslagruimte voor grondstoffen en afgewerkte producten. Toen men dan de nieuwe machines aankocht voor het bewerken van afgewerkt karton, satineerrollen, kreeg dat gebouw een bovenverdieping voor opslag.

De nieuwe machines werden aangedreven door de waterwielen. Maar de waterkracht volstond niet meer om alle machines in productie te houden. De waterwielen waren overbelast. De bedrijfsleiding koos ervoor om stoom als nieuwe aandrijfkracht te gebruiken. In 1894 kocht men te Herisem een stoommachine.

Te Herisem produceerde men lederkarton en gekoetst karton. Andere soorten karton zoals strokarton leverde de kartonfabriek Winderickx ook. Daarvoor had het bedrijf filialen (in Alsemberg en in Virginal-Samme) opgericht en zo kon men met haar moderne uitrusting de toekomst tegemoet gaan.

Een erfeniskwestie en het hoogtepunt van de moderne kartonfabriek

Een erfeniskwestie deed het bedrijf in 1894 uit elkaar vallen. Deze kartonfabriek verloor haar filiaal in strokarton, en dus ook een belangrijk marktsegment met haar clienteel.

Men wil nu te Herisem de klanten terug en men gaat investeren in nieuwe machines. Zo werden devolgende machines tussen 1895 - 1899 aangekocht:

• Een Molleton
• Een 3de Hollanderkuip
• Een Lompensnijder
• Een Stoomrootketel
• 2 Dynamo's

De sluiting van de kartonfabriek Winderickx

WO I (Wereld oorlog I) maakte dat grondstoffen en machine onderdelen schaars werden, de afzet verminderde en dan zijn lange tijd geen investeringen meer geweest. Ook mede door de krisis van de jaren 30 (1930) stop de groei van de fabriek. Tijdens het interbellum demonteerde men dan waarschijnlijk de ene machine om een andere operationeel te houden.

Toen men aan het begin van WOII (Wereld oorlog II) in 1941 plots geen kolen en geen oud papier meer kon krijgen, weigerde men ook nog voor de Duitse bezetter te produceren. En dit heeft de kartonfabriek doen sluiten. De productie is nooit meer heropgestart geweest.

Appendix

Fotospecial: Oude afbeeldingen van de gebouwen te Herisem

Fotospecial: Reconstructie voor de Monumentenstrijd

Vervolledig de geschiedenis rond dit industrieel erfgoed!

Om de geschiedenis volledig en actueel te houden bieden we u daarom de kans te reageren op bijna alle webpagina's. De neergeschreven mening blijft wel voor rekening van de auteur.

Reacties